Veikar slagæðar
Þú hefur kannski heyrt um hugtakið æðakölkun. Ef ekki, skaltu ekki hafa áhyggjur, svona talar læknar um slagæðasjúkdóma.
Hugsaðu um slagæðarnar þínar eins og garðslöngu.
Kraninn er hjartað sem dælir vökva í slönguna (slagæðarnar þínar). Eini munurinn á slagæðunum og garðslöngunni er að vökvinn (blóðið) fer ekki út úr kerfinu. Hann er í blóðrásinni og flytur súrefni og næringarefni á þá staði sem þörf er á.
Ímyndaðu þér nú hvað kemur fyrir slönguna ef annar endinn er lokaður og þrýstingurinn úr krananum er aukinn. Ef vökvinn kemst ekki út eykst þrýstingurinn. Til skemmri tíma er slangan vonandi nógu teygjanleg til að ráða við aukinn þrýsting en ef þetta heldur áfram til lengri tíma gætu sprungur farið að myndast á slöngunni. Ef slangan væri skilin eftir í sólinni þá yrði hún sérstaklega hörð og ósveigjanleg.
Slagæðakerfið þitt er nákvæmlega eins.
Ef þrýstingurinn á slagæðarnar er aukinn einhverra hluta vegna (til dæmis ef íþróttaliðið þitt skorar mark) geta slagæðarnar ráðið við það vegna þess að þær eru teygjanlegar. En ef auknum þrýstingi er viðhaldið árum saman gæti hann orðið til þess að litlar sprungur myndist í slagæðaveggjunum.
Sem betur fer býr líkaminn yfir nokkru sem getur lagað sprungurnar, Þetta „nokkuð“ kallast kólesteról. Við þurfum kólesteról vegna þess að það lagar frumuveggina og skemmdir sem orsakast af háum blóðþrýstingi, eins og í dæminu hér að ofan.
Vandamálið er að ef þrýstingurinn er viðvarandi, eða ef þú ert með of mikið kólesteról, þá gætu litlu skemmdirnar farið að safnað saman meira kólesteróli. Önnur efni geta einnig bæst við og þá gæti slagæðaveggurinn orðið þykkari og minna teygjanlegur. Hann gæti orðið svo lítið teygjanlegur að ef þetta ástand heldur áfram gæti slagæðin stíflast alveg. Einnig gerist það stundum að skánin sem myndast í slagæðaveggnum getur orðið óstöðug og losnað, þá getur hún borist með blóðinu og stíflað slagæðina einhvers staðar í heilanum.
